PCOS (Polikistik Over Sendromu) Beslenme Danışmanlığı

PCOS’ta Beslenme Neden Bu Kadar Önemli?

PCOS (Polikistik Over Sendromu), birçok kişide farklı belirtilerle seyredebilir. Bu tabloda sıkça konuşulan konulardan biri insülin direnci eğilimi ve kan şekeri dalgalanmalarıdır. Kan şekeri gün içinde sık yükselip düşebildiğinde; iştah artışı, tatlı isteği, daha çabuk acıkma, enerji düşüklüğü ve kilo yönetiminde zorlanma gibi durumlar yaşanabilir.
Bu nedenle PCOS’ta beslenme, tıbbi tedavinin yerine geçmeden; semptom yönetimini destekleyen ve yaşam kalitesini artırmaya yardımcı olan önemli bir araçtır.

Bu hizmetin temel yaklaşımı şudur:
PCOS’ta “mükemmel diyet” aramak yerine, sürdürülebilir bir beslenme sistemi kurmak. Çünkü çok kısıtlayıcı diyetler kısa vadede hızlı sonuç gibi görünse de uzun vadede sürdürülemediğinde geri dönüşleri artırabilir. Burada hedef; gerçek hayatınıza uyumlu, esnek ve bilimsel temelli bir düzen oluşturmaktır.

Kimler İçin Uygundur?

PCOS beslenme danışmanlığı özellikle şu ihtiyaçlara sahip kişiler için uygundur:

• PCOS tanısı ile birlikte kilo yönetimi hedefi olanlar

• Çabuk acıkma, tatlı isteği, yoğun atıştırma, gün içinde enerji dalgalanması yaşayanlar

• “Diyete başlıyorum ama sürdüremiyorum” diyenler

• Dışarıda sık yemek yiyen, yoğun çalışan, vardiyalı düzeni olanlar

• Beslenmede katı yasaklar yerine kişiye özel esnek sistem isteyenler

• Ankara/Çankaya’da yüz yüze veya Türkiye geneli online destek arayanlar

Danışmanlık Süreci Nasıl İlerler?

1) Başlangıç Değerlendirmesi: Kişiyi Tanıma ve Harita Çıkarma

İlk görüşme, sürecin en kritik adımlarından biridir. Çünkü PCOS’ta “herkes için aynı plan” yaklaşımı işe yaramaz. Bu aşamada:

• Günlük düzeniniz (iş/okul temposu, uyku, stres)

• Öğün saatleri ve açlık pencereleri

• Dışarıda yeme sıklığı

• Tatlı isteği ve atıştırma alışkanlıkları

• Hareket düzeyi

• Daha önce denenen diyetler ve sürdürülemeyen noktalar
  detaylı şekilde ele alınır.

Amaç sadece “kilo hedefi” koymak değildir. Aynı zamanda sürecin gerçekçi ve sürdürülebilir olması için zorlandığınız alanları netleştirmektir.

2) Hedef Belirleme: Ölçülebilir ve Gerçekçi Adımlar

PCOS sürecinde hedefler; yalnızca tartı odaklı değil, çok boyutlu kurgulanır. Örneğin:

• Gün içinde enerji düşüşlerini azaltma

• Tatlı isteğini yönetebilir hale gelme

• Öğün düzenini oturtma

• Sürdürülebilir kilo kontrolü

• Daha iyi tokluk ve daha az ani açlık
  gibi hedefler planın temel taşları olabilir.

Bu hedefler, danışanın yaşamına göre basamaklandırılır. Büyük değişimler yerine, küçük ama kalıcı adımlar hedeflenir.

3) Kişiye Özel Plan: Kan Şekeri Dengesi Odaklı Sistem

PCOS’ta beslenme planı çoğu zaman “kan şekeri dengesini destekleyen” bir yapı üzerine kurulur. Bu yapı; kişinin ihtiyaçlarına göre değişmekle birlikte genellikle şu prensipleri içerir:

• Protein dengesi: Öğünlerde yeterli protein, tokluğu uzatmaya yardımcı olur.

• Lif desteği: Sebze, baklagil, tam tahıl ve meyve dengesi; kan şekeri dalgalanmalarını azaltmaya katkı sağlar.

• Karbonhidrat kalitesi ve porsiyonu: Karbonhidratı tamamen kesmek yerine, doğru porsiyon ve kaliteli kaynaklarla yönetmek hedeflenir.

• Sağlıklı yağlar: Öğün dengesini ve tokluğu destekleyen kaynaklar planlanır.

• Öğün zamanlaması: Uzun açlıklar veya düzensiz öğünler tetikleyici olabiliyorsa, gün içi zamanlama yapılandırılır.

Bu yaklaşım “yasaklar listesi” değil; hayata uyarlanabilir bir sistem sunar.

Tatlı İsteği ve Atıştırma Döngüsü: PCOS’ta Sık Görülen Zorluk

PCOS sürecinde danışanların en çok zorlandığı alanlardan biri “tatlı isteği” ve “atıştırma döngüsü” olabilir. Burada hedef; sadece irade yüklenmek değil, tetikleyicileri yönetmeyi öğrenmektir. Örneğin:

• Uzun açlıklar

• Yetersiz protein/lif

• Uykusuzluk

• Yoğun stres

• Duygusal yeme tetikleyicileri
  tatlı isteğini artırabilir.

Danışmanlıkta bu konu, kişiye göre ele alınır:

• Tatlı isteğini azaltmaya yardımcı öğün dengesi

• Alternatif atıştırmalık planı

• “Kriz anı” stratejileri

• Evde ve dışarıda uygulanabilir çözümler
  ile daha yönetilebilir hale getirilir.

Dışarıda Yeme, Vardiya ve Seyahat: Plan Nasıl Uyarlar?

“Sadece evde uygulanabilen diyet” sürdürülebilir değildir. Bu yüzden PCOS danışmanlığında:

• Dışarıda doğru seçim yapma stratejileri

• Menü okuma ve porsiyon yönetimi

• Vardiyalı çalışanlar için öğün zamanlama alternatifleri

• Seyahat dönemleri için pratik planlar
  oluşturulur.

Amaç, sosyal hayatınızı bozmadan ilerlemenizdir. Çünkü sürdürülebilir beslenme, hayatın içinde devam edebilen beslenmedir.

Takip Süreci: Planı Hayatınıza Uyduran Kısım

PCOS’ta tek bir planla uzun süre gitmek her zaman mümkün olmayabilir. Stresli dönemler, adet döngüsüne bağlı değişimler, iş temposu veya uyku düzeni gibi etkenler süreci etkileyebilir. Bu nedenle düzenli takipte:

• Açlık-tokluk durumu

• Tatlı isteği sıklığı

• Enerji ve uyku kalitesi

• Öğün düzenine uyum

• Kilo/ölçü gibi göstergeler (hedefe göre)
  değerlendirilir ve plan revize edilir.

Bu, “tek seferlik plan” değil; dönemsel uyum sağlayan profesyonel bir süreç sunar.

Sürdürülebilir PCOS Beslenmesinin Temel Taşları

Bu hizmette sıkça üzerinde durulan konu başlıkları:

• Öğünleri dengelemek (protein + lif + sağlıklı yağ)

• Karbonhidratı “yasak” değil “yönetilebilir” hale getirmek

• Tokluk süresini artırmak ve ani açlıkları azaltmak

• Duygusal yeme farkındalığı geliştirmek

• Alışveriş, hazırlık ve pratik mutfak düzeni kurmak

• Uyku ve stresin iştah üzerindeki etkisini fark etmek

Bu taşlar, kişiye özel planla bir araya geldiğinde süreç çok daha sürdürülebilir olur.

Randevu ve Başlangıç

PCOS’ta beslenme; tek bir liste değil, yaşam boyu alışkanlıklar oluşturma sürecidir. Diyetisyen Gizem Karagöz ile kişiye özel, bilimsel temelli ve bütünsel yaklaşım çerçevesinde; kan şekeri dengesini destekleyen, gerçek hayatınıza uyumlu ve sürdürülebilir bir plan kurulur. Ankara/Çankaya’da yüz yüze ya da online görüşmeyle sürece başlayabilirsiniz.